Paarden zijn prachtige dieren die specifieke voedingsbehoeften hebben om gezond en vitaal te blijven. Als paardenhouder is het essentieel om te begrijpen wat paarden eten en waarom bepaalde voedingsmiddelen belangrijk zijn. In dit artikel ontdek je alles over gezonde paardenvoeding en hoe je jouw paard optimaal voedt.
De voeding van paarden verschilt sterk van andere landbouwhuisdieren door hun unieke spijsverteringssysteem. Een paard heeft een gevoelige maag en darmstelsel dat continu kleine hoeveelheden voedsel moet verwerken. Daarom is regelmatige voeding met de juiste samenstelling cruciaal voor hun welzijn.
De natuurlijke voeding van paarden
In het wild eten paarden voornamelijk gras en andere planten gedurende het grootste deel van de dag. Hun spijsverteringssysteem is speciaal ontwikkeld voor het verwerken van ruwvoer met veel vezels. Paarden grazen gemiddeld 16 tot 18 uur per dag in hun natuurlijke leefomgeving.
Het maag-darmstelsel van een paard werkt het beste wanneer er continu voedsel doorheen stroomt. Een lege maag kan leiden tot maagzweren en andere gezondheidsproblemen. Daarom is het belangrijk om paarden meerdere keren per dag te voeren met voldoende ruwvoer.
Hooi vormt de basis van de voeding voor de meeste gedomesticeerde paarden. Kwaliteitshooi bevat alle essentiële voedingsstoffen die een paard nodig heeft voor dagelijkse activiteiten. Zorg altijd voor schoon, droog hooi zonder schimmel of stof.
Hooi en ruwvoer als basis
Hooi moet minimaal 60 procent van het totale rantsoen uitmaken bij volwassen paarden. Een volwassen paard van 500 kilogram heeft dagelijks ongeveer 7 tot 10 kilogram hooi nodig. Dit bevordert een gezonde darmwerking en voorkomt verveling in de stal.
Verschillende soorten hooi bieden specifieke voordelen voor paarden:
- Grashooi: rijk aan vezels, geschikt voor de meeste paarden
- Lucernehooi: hoger eiwitgehalte, ideaal voor jonge of werkende paarden
- Timotheehooi: zacht en gemakkelijk verteerbaar, goed voor gevoelige paarden
- Kruidenhooi: bevat diverse kruiden met extra mineralen
Naast hooi kunnen paarden ook silage of kuil krijgen als ruwvoer. Deze gefermenteerde producten zijn voedzaam maar vereisen zorgvuldige bewaring. Controleer silage altijd op schimmel voordat je het aan je paard geeft.
De kwaliteit van ruwvoer bepaalt in grote mate de gezondheid van je paard. Slecht hooi kan ademhalingsproblemen en koliek veroorzaken. Investeer daarom altijd in hoogwaardig, goed gedroogd ruwvoer van betrouwbare leveranciers.
Krachtvoer voor extra energie
Naast ruwvoer krijgen werkende paarden vaak krachtvoer voor aanvullende energie en voedingsstoffen. Dit bestaat uit granen, brokken of muesli die speciaal voor paarden zijn samengesteld. De hoeveelheid krachtvoer hangt af van de leeftijd, het gewicht en de werkbelasting van het paard.
Paarden die licht werk doen of voornamelijk in de wei staan, hebben vaak weinig tot geen krachtvoer nodig. Te veel krachtvoer kan leiden tot overgewicht en stofwisselingsproblemen. Raadpleeg een paardenvoedingsdeskundige voor een passend voerschema.
Veelvoorkomende soorten krachtvoer zijn:
- Haver: traditioneel graanvoer met goede energie
- Gerst: energierijk maar moet geplet worden gegeven
- Maïs: zeer energierijk, alleen in kleine hoeveelheden
- Commerciële brokken: uitgebalanceerd en gemakkelijk te doseren
- Muesli: gevarieerde mix van granen en supplements
Voer krachtvoer altijd in meerdere kleine porties per dag. Een paard kan maximaal 2 kilogram krachtvoer per maaltijd verwerken. Grotere hoeveelheden verhogen het risico op koliek en andere spijsverteringsproblemen aanzienlijk.
Vers gras en weidegang
Vers gras is de natuurlijkste voedingsbron voor paarden en bevat veel vocht en voedingsstoffen. In de lente en zomer kan goed weidegras de helft of meer van de voedingsbehoefte dekken. Paarden genieten van weidegang en het bevordert hun natuurlijke gedrag.
Wees voorzichtig met paarden die niet gewend zijn aan vers gras. Een plotselinge overgang kan koliek en hoefbevangenheid veroorzaken. Laat paarden geleidelijk wennen door eerst korte periodes in de wei door te brengen.
Het grasaanbod varieert sterk per seizoen en weerpomstandigheden. In de winter bevat gras minder voedingsstoffen en moet je het rantsoen aanvullen met hooi. Controleer regelmatig de conditie van je paard om de voeding aan te passen.
Overgewicht door te veel gras is een veelvoorkomend probleem bij paarden. Paarden met een lage energiebehoefte kunnen beter beperkte weidegang krijgen. Gebruik eventueel een graasmasker om de grasopname te reguleren.
Water en mineralen
Schoon drinkwater is absoluut essentieel voor de gezondheid van paarden. Een volwassen paard drinkt gemiddeld 20 tot 40 liter water per dag, afhankelijk van het weer en de activiteit. In de zomer of bij intensief werk kan dit oplopen tot 60 liter.
Mineralen en vitamines zijn onmisbaar voor een gezond paard. De meeste paarden krijgen voldoende mineralen uit goed hooi en weidegang. Bij tekorten kunnen supplementen nodig zijn, zoals een zoutlikkersteen.
Belangrijke mineralen voor paarden zijn:
- Calcium: essentieel voor sterke botten en tanden
- Fosfor: werkt samen met calcium voor botopbouw
- Magnesium: belangrijk voor spieren en zenuwstelsel
- Natrium: via zout of likstenen aanvullen
- Selenium: ondersteunt het immuunsysteem
Zorg dat je paard altijd toegang heeft tot vers water in een schone drinkbak. Vervang het water dagelijks en reinig de bak regelmatig. In de winter moet je controleren of het water niet bevroren is.
Veelgestelde vragen over paardenvoeding
Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat paarden eten en hoe je ze het beste kunt voeren. Deze informatie helpt je om de voeding van jouw paard te optimaliseren.
Hoeveel hooi heeft een paard per dag nodig?
Een volwassen paard heeft dagelijks ongeveer 1,5 tot 2 procent van zijn lichaamsgewicht aan hooi nodig. Voor een paard van 500 kilogram betekent dit 7,5 tot 10 kilogram hooi per dag. Verdeel deze hoeveelheid over meerdere voermomenten voor optimale vertering.
De exacte hoeveelheid hangt af van de kwaliteit van het hooi en andere voeding. Paarden met weidegang hebben minder hooi nodig. Controleer regelmatig de conditie van je paard om de hoeveelheid aan te passen.
Mogen paarden fruit en groenten eten?
Ja, paarden mogen beperkte hoeveelheden fruit en groenten als traktatie of beloning. Appels, wortelen en peren zijn populaire keuzes die paarden lekker vinden. Geef deze altijd in kleine stukjes om verslikking te voorkomen.
Vermijd grote hoeveelheden suikerhoudend fruit bij paarden met stofwisselingsproblemen. Sommige groenten zoals kool en ui kunnen gasvorming veroorzaken en zijn beter te vermijden. Voer nieuwe voedingsmiddelen altijd voorzichtig en in kleine hoeveelheden.
Wat mag een paard absoluut niet eten?
Paarden mogen geen voedsel eten dat giftig of schadelijk voor hen is. Giftige planten zoals jakobskruiskruid, taxus en adelaarsvaren zijn levensgevaarlijk. Ook beschimmeld voer, brood en chocolade zijn schadelijk voor paarden.
Vlees en zuivelproducten kunnen paarden niet verteren door hun herbivore spijsverteringssysteem. Grote hoeveelheden suiker en snacks voor mensen zijn ongezond. Houd je altijd aan paardenspecifiek voer en natuurlijke producten.
Hoe vaak moet ik mijn paard voeren?
Paarden hebben van nature een kleine maag en eten continu kleine porties. Idealiter voer je een paard minimaal drie keer per dag met voldoende tijd tussen de voedingen. Bij krachtvoer geldt: liever vier kleine porties dan twee grote.
Ruwvoer zoals hooi kan onbeperkt beschikbaar zijn via een hooinet. Dit komt het meest overeen met het natuurlijke graasgedrag. Vaste voertijden geven structuur en rust aan je paard.
Hebben alle paarden hetzelfde voer nodig?
Nee, de voedingsbehoefte verschilt per paard op basis van leeftijd, ras, gewicht en activiteitenniveau. Een drachtige merrie heeft andere voeding nodig dan een oud paard of een jong veulen. Ook de gezondheid speelt een belangrijke rol.
Sportpaarden hebben meer energie nodig dan recreatiepaarden. Pony’s hebben vaak een lagere energiebehoefte dan grote warmbloedpaarden. Stem de voeding altijd af op het individuele paard en raadpleeg bij twijfel een specialist.
Zo stel je het perfecte voerschema samen
Het samenstellen van een goed voerschema vraagt kennis van je paard en zijn behoeften. Begin altijd met voldoende ruwvoer als basis en vul aan met krachtvoer indien nodig. Observeer regelmatig de conditie, vacht en energie van je paard om de voeding bij te sturen.
Een gezond paard met glanzende vacht en goede energie is het bewijs van een uitgebalanceerde voeding. Wees geduldig bij het aanpassen van het voer en doe dit altijd geleidelijk. Met de juiste voeding geniet je paard van een lang en vitaal leven.